Herpes Simplex (Uçuk) Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır?

Herpes Simplex (Uçuk) Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır?

Uçuk virüsüne tıp dilinde kısaca herpes ya da herpes simpleks adı verilir. Herpes simpleks virüsünün tip 1 ve tip 2 olmak üzere iki farklı türü vardır. Herpes simpleks tip 1, dudağımızda ortaya çıkan uçuk etkeni olan virüstür ve daha az sıklıkla genital bölgedede enfeksiyona neden olabilir. Tip 2 ise sadece genital bölgede enfeksiyona neden olur ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir. Bu yazımızda yüz bölgesinde belirti veren ve daha çok dudakta görülen uçuk etkeni herpes simpleks tip 1 virüsğ ile ilgili ayrıntılı bilgiler vermek istiyoruz.

Herpes simpleks tip 1 ya da kısaca HSV-1 tüm dünyada yaygın olarak görülen ve çok hızlı bulaşan bir enfeksiyona neden olur. Virüs genellikle çocukluk çağında vücuda girer ve ömür boyu vücutta kalır. HSV-1’in büyük bir çoğunluğu ağız çevresinde konumlanır. Az bir kısmı ise genital bölgeyi tutar.

Uçuk Hastalığı Belirtileri

Oral herpes enfeksiyonu çoğunlukla herhangi bir belirti vermediğinden virüsle enfekte kişilerin çoğu virüsü taşıdığından habersizdir. Uçuk belirtileri ağız içi veya çevresinde ağrılı ve içi sıvı dolu kabarcıklar veya ülser adı verilen açık yaralardan oluşur. Enfekte kişiler, yaralar ortaya çıkmadan hemen önce ağızlarının etrafında karıncalanma, kaşınma veya yanma hissi yaşarlar.İlk enfeksiyondan sonra, kabarcıklar veya ülserler periyodik olarak tekrarlayabilir. Uçuk yaralarının yineleme sıklığı kişiden kişiye değişiklik gösterir.

HSV-1’in neden olduğu genital herpes hiçbir belirti vermeyebilir ya da hafif belirtilerle seyredebilir. Hatta bazen belirtiler o kadar hafiftir ki farkedilmez.  Belirtiler ortaya çıktığında, genital herpes, 1 veya daha fazla genital veya anal kabarıklık veya ülser ile karakterize edilir. Şiddetli olabilen ilk genital herpes atağı sonrasında yaralar tekrarlanabilir; ancak HSV-1’in neden olduğu genital herpes sık olarak yinelemez.

Uçuk Virüsü Nasıl Bulaşır?

HSV-1 esas olarak, ağızdan ağıza temas yoluyla yara, tükrük ya da ağız içi ve çevresindeki bölgelerde bulunan HSV-1 virüsü ile temas yoluyla bulaşır. HSV-1 normal görünen ve herhangi bir yara bulunmadığı zamanlarda da ağız ve cilt yüzeylerinden bulaşabilir; fakat risk aktif yaraların bulunduğu dönemlerde en yüksektir.

Hâlihazırda ağız bölgesinde herpes enfeksiyonu olan bireylerin sonradan genital bölgede de HSV-1 ile enfekte olma ihtimalleri düşüktür. Virüs nadiren genital HSV-1 ile enfekte anneden doğum sırasında bebeğe bulaşabilir.

Herpes Enfeksiyonu Komplikasyonlar

İlerlemiş HIV enfeksiyonu olanlar gibi bağışıklığı baskılanmış insanlarda, HSV-1 daha şiddetli belirtilere neden olur ve daha sık olarak tekrarlar. Nadiren, HSV-1 enfeksiyonu, ensefalit (beyin enfeksiyonu) veya keratit (göz enfeksiyonu) gibi daha ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Yenidoğan bebekte herpes enfeksiyonu doğum sırasında genital bölgede HSV’ye maruz kaldığında ortaya çıkabilir. Bu, dünyada yaklaşık her 10.000 doğumdan  1 tanesinde görülen nadir bir durumdur; ancak kalıcı nörolojik sakatlığa veya ölüme neden olabilir. Gebeliğin sın aylarında ilk kez genital herpes enfeksiyonu geçirenlerde doğum sırasında virüsün yenidoğana bulaşma riski en yüksektir. Hamilelikten önce genital herpes geçirenlerde ise risk son derece düşüktür.

Oral herpesin tekrarlayan semptomları rahatsızlık verebilir ve bazı sosyal stigmalara ve psikolojik sıkıntılara neden olabilir. Genital herpes ile bu faktörler yaşam kalitesi ve cinsel ilişki üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Bununla birlikte, zamanla, bireylerin çoğu her iki enfeksiyonla yaşamaya alışır.

Uçuk Nasıl Tedavi Edilir?

Asiklovir, famsiklovir ve valasiklovir gibi antiviral ilaçlar, HSV’ye yakalananlar için mevcut en etkili ilaçlardır. Bunlar semptomların şiddetini ve sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir ancak enfeksiyonu kalıcı olarak tedavi edemezler. Bu ilaçlar çok sık kullanılırsa virüsün direnç kazanmasına ve daha sık ve şiddetli olarak ortaya çıkmasına neden olabilir.

Herpes Enfeksiyonundan Korunma

Aktif olarak yaraları bulunan kişiler başkalarına ağızlarıyla direkt temas kurmaktan kaçınmalı ve tükrükleriyle temas eden yastık, havlu gibi eşyalarını paylaşmamalıdır. Genital herpes belirtileri olan gebe kadınların bu durumu doktorlarına mutlaka söylemeleri gerekir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ