Çocuklarda Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Çocuklarda Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Çölyak hastalığı yada gluten enteropatisi buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllarda bulunan gluten isimli bir maddeye vücut bağışıklık sistemi tarafından verilen anormal yanıt sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Çölyak hastalığı, genellikle çocukluk döneminde 1 yaşından sonra başlar. Çünkü bu dönemde, gluten içeren besin tüketimi başlamıştır.

Çocuklarda çölyak hastalığı nedir?

Çocuklarda çölyak hastalığı, genetik ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesi sonucu ortaya çıkar. Hastalık ebeveynlerden kalıtım yolu ile geçer.  Çevresel faktörü oluşturan glutenin tüketilmesi ile belirtiler kendini gösterir. Dolayısıyla besin emilimi bozulur. Çölyak hastalığınız varsa, gluten içeren nesinler yemeniz, ince bağırsağınızda bağışıklık tepkisini tetikler. Zamanla bu reaksiyon, ince bağırsağınızın iç yüzeyine zarar verir ve bazı besin maddelerinin emilimini engeller. Normalde bağırsaklarda besinlerin emilimini sağlayan eldiven parmağı şeklindeki villuslar bulunur. Çöliyak hastalığında bu villüsler düzleşir. Villuslar, yediğiniz yiyeceklerden alınan vitaminleri, mineralleri ve diğer besin maddelerini emer. Bunlar hasar görürse, ne kadar çok yerseniz yiyin, tam emilim olmadığı için yeteri kadar besin maddesi alamazsınız.

Çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri nelerdir?

Çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri hastalığın ciddiyetine farklılık gösterir. Çölyak hastalığının belirti ve bulguları çocuklarda ve yetişkinlerde farklılık gösterir.

2 yaşın altındaki çocuklarda, çölyak hastalığı belirti ve bulguları şunları içerir:

  • Kusma
  • Kronik ishal
  • Karında şişlik
  • Gelişme geriliği
  • İştahsızlık
  • Kas erimesi

2 yaşından büyük çocuklarda ise aşağıdaki belirtiler gözlemlenebilir:

  • İshal
  • Kabızlık
  • Kilo kaybı
  • Sinirlilik
  • Kısa boy
  • Ergenlikte gecikme
  • Dikkat eksikliği / hiperaktivite, öğrenme güçlükleri, baş ağrısı, kas koordinasyon eksikliği ve epilepsi nöbeti gibi nörolojik belirtiler

Dermatitis Herpetiformis

Dermatitis herpetiformis, bağırsak gluten intoleransından kaynaklanan, kaşıntılı ve kabarcıklı bir döküntülü deri hastalığıdır. Döküntü genellikle dirsekler, dizler, gövde, kafa derisi ve kalçalarda görülür.

Dermatit herpetiformis, çoğunlukla çölyak hastalığına benzer bağırsak değişiklikleriyle ilişkilidir; ancak hastalıkta belirgin sindirim sistemi belirtileri görülmeyebilir. Doktorlar bu döküntüleri glutensiz bir diyet ya da ilaç ya da her ikisi ile birlikte tedavi ederler.

Çocuklarda çölyak hastalığının nedenleri nelerdir? 

Çocuklarda çölyak hastalığı, genlerle gıdalarda bulunan gluten etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Fakat hastalığın kesin nedeni bilinmemektedir. Bebeğin besleme şekli, gastrointestinal enfeksiyonlar ve bağırsak bakterileri çölyak hastalığına katkıda bulunabilir.

Çölyak hastalığı; cerrahi, gebelik, doğum, viral enfeksiyon veya şiddetli duygusal stres sonrasında ilk kez belirti verebilir ya da var olan belirtiler tetiklenebilir.

Çocuklarda çölyak hastalığı tanısı

Araştırmacılar, çölyak hastalığı olan çocuk ve yetişkinlerin sadece yüzde 20’sine tanı konulabildiğini tahmin ediyorlar. Doktorlar çölyak hastalığının teşhisine yardımcı olmak için iki tane kan testi isteyebilirler.

Seroloji testi ile kandaki antikorlar araştırır. Test sonucunda, belirli antikor proteinlerinin yükselmiş seviyeleri, gluten’e karşı bir bağışıklık reaksiyonunu gösterir. HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 isimli insan lökosit antijenlerinin genetik testi, çölyak hastalığının tanısını için kullanılabilir.

Bu testlerin sonuçları çölyak hastalığını gösteriyorsa, doktorunuz ince bağırsağınızı endoskop adı verilen ve ucunda kamera bulunan küçük bir kanül uardımıyla inceleyip, villus hasarını analiz etmek için küçük bir doku örneği (biyopsi) alabilir.

Testlerin, doğru sonuç vermesi için glutensız bir diyete başlamadan önce yapılmaları gerekir. Diyetinizden gluteni çıkarmak kan testi sonuçlarını değiştirebilir; sonuçlar normal çıkabilir.

Çocuklarda çölyak hastalığı. nasıl tedavi edilir?

Çölyak hastalığı tedavisi için tek seçenek diyetten gluten içeren gıdaların tamamen çıkarılmasıdır.

Buğdayın yanı sıra, gluten içeren gıdalar şunları içerir:

  • Arpa
  • Bulgur
  • İrmik
  • Çavdar
  • Makarna
  • Tirtikale

Doktorunuz sizi, sağlıklı bir glutensiz diyet planlamanıza yardımcı olabilecek bir diyetisyene yönlendirir.

Diyetinizden gluteni çıkardığınızda, ince bağırsağınızdaki iltihaplanma genellikle birkaç hafta içinde azalmaya başlar; ancak birkaç gün içinde kendinizi daha iyi hissetmeye başlayabilirsiniz. Tam şifa ve bağrsak villuslarının yeniden büyümesi birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. İnce bağırsakta iyileşme, çocuklarda yetişkinlerden daha hızlı gerçekleşme eğilimindedir.

Gluten içeren bir ürünü yanlışlıkla yerseniz, karın ağrısı ve ishal yaşayabilirsiniz. Bazı insanlar, gluten yedikten sonra hiçbir belirti veya semptom yaşamazlar; ancak bu, onlara zarar vermediği anlamına gelmez. Diyetinizdeki az miktarda gluten bile, belirti veya bulgu olup olmamasına bakılmaksızın, zararlı olabilir.

Eğer çocukta ya da sizde ciddi beslenme bozukluğu ortaya çıkarsa ciddi doktorunuz veya diyetisyeniniz vitamin ve mineral takviyeleri önerebilir. Genellikle kalsiyum, folik asit, demir, çinko, b12 vitamini, D vitamini ve K vitamini takviyesi önerilir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
Share on Facebook Share on Twitter google plus whatsappla paylaş email yazdır
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ